‘Cháy hết mình cánh phượng nhẹ nhàng… rơi’

Phượng ơi còn thắm đỏ... Góc sân trường năm xưa?

Chưa từng một lần lỡ hẹn trong đời, mùa hoa ấy cứ nở, không tính đến việc bạn đang buồn hay vui, đang loay hoay với những bận mải, lo toan hay chợt chùng lòng bên ly cà phê đen nhánh đếm những giọt mưa buồn.

Phượng ơi còn thắm đỏ

Góc sân trường năm xưa?

Cái màu tha thiết đó

Rối lòng ta đến giờ

Giữa lá xanh phơ phất

Nụ he hé màu hoa

Tựa như là đốm lửa

Rồi lan dần, lan xa … 

Cả một khoảng sân trường… Rực rỡ màu thắm đỏ!

Tiếng ve giữa tháng Tư

Giục giã hoa bừng nở

Cả một khoảng sân trường

Rực rỡ màu thắm đỏ

Bạn bè chuyền tay nhau

Từng trang lưu bút nhớ

Cái màu hoa phượng đỏ

Cháy lòng ta đến giờ…                 

(Sóng Biển)

Những con bươm bướm dễ thương được làm từ hoa phượng. Đây có lẽ sẽ là kỷ niệm đi theo suốt cuộc đời của mỗi cô cậu học trò…

Cũng có thể một lúc nào đó trong cuộc sống bận mải, bạn bất chợt nhớ về những bóng hình yêu dấu, những nụ cười hiền hòa, những nét chữ thân thương của một thời mực tím. Rồi khi bị cuốn đi trong những lo toan thường nhật, bạn bỗng dừng lại và nhận thấy mình đang ngu ngơ, bung biêng, vô định. Bạn sẽ thấy mình thật vô lý khi đã sao lãng trước những âm thanh, những sắc màu của ngày hè đang rờ rỡ, ran ran, nóng bỏng. Và rồi, bên bạn khi ấy sẽ hiện hữu một mùa hoa học trò không tuổi với những sắc màu náo nức mùa thi.

Chưa từng một lần lỡ hẹn trong đời, mùa hoa ấy cứ nở, không tính đến việc bạn đang buồn hay vui, đang loay hoay với những bận mải, lo toan hay đang nhàn rỗi bên ly cà phê đen nhánh đếm những giọt mưa buồn.

Mùa hoa ấy vẫn luôn bắt đầu bằng một buổi sớm tháng Năm với khoảng trời màu lam trong veo, với những tia nắng đầu tiên lung linh, lung linh trên giàn hoa trước ngõ. Trên mặt hồ, sóng nước cứ đẩy đưa, vuốt ve những ngón bình minh thon dài, đang rắc muôn ánh vàng kim. Và, đúng vào thời khắc đó, bạn thấy mình đang đi giữa mùa hoa học trò khoe sắc bên đường, trong vườn, trong những con phố nhỏ… Cả đất trời náo nức trong vô vàn sắc màu tươi thắm. Hoa đẹp xinh. Hoa e ấp. Hoa tinh khôi. Hoa dịu dàng. Hoa lung linh. Hoa bừng rộ như chưa từng bao giờ được nở. Đủ các màu hoa khoe sắc trong nắng: vàng tươi, lam tím, đỏ thắm, hồng, trắng…

Cháy hết mình cánh phượng nhẹ nhàng… rơi.

Màu phượng đỏ rực rỡ quen thuộc…

Chợt thấy yêu đến hết mình trước màu hoa hoàng điệp, phượng vàng, hoàng yến, cúc, lan đang rực rỡ tươi vàng như được dệt thêu từ những giọt nắng. Chợt thấy bâng khuâng, ngẩn ngơ trước sắc hoa bằng lăng, diên vĩ, lan thảo diệu huyền, tinh tế trong màu lam tím. Chợt thấy tĩnh lòng trước những đóa hoa bách nhật, ông lão, dạ yến thảo ngây thơ trong sắc tím hồng. Rồi cái cảm giác tịnh nguyên trước màu hoa lan chuông, xuyến chi, cúc dại, hồng bạch, bạch liên, ngọc lan, loa kèn trong trắng, tinh khôi. Rồi hoa phượng vĩ với màu đỏ rực rỡ như những vầng lửa cháy, đã một mình làm nên một mùa hè, mùa thơ, mùa thi, mùa nhung nhớ… Các loài hoa mùa hè cứ dâng dâng, cứ dệt thêu, cứ tô vẽ, cứ hết mình thắm tươi tụ về tháng Năm yêu thương dịu ngọt, mát trong và tinh khôi của tuổi học trò.

Và rồi, khi vô tư đắm mình trong mùa hoa học trò yêu thương, đắm mình trong muôn vàn sắc màu của cuộc sống, bạn có thể không biết được rằng: có những sắc màu đã tự thắm mình trong vô lượng thời gian, trong muôn vàn đêm ngày mưa nắng để được hóa kiếp trong sự an nhiên không tuổi.

9 điều người xưa khuyên nhất định phải buông bỏ

Người xưa có câu: “Cầm lên được, hạ xuống được”, “cầm lên được” là năng lực, là gánh vác, chịu trách nhiệm. “Hạ xuống được” lại là trí tuệ, là tự nhiên thoải mái. Cho nên, trong cuộc sống phải biết việc gì nên gánh vác thì gánh vác, việc gì không nên thì hãy buông bỏ! Người xưa khuyên, nên bỏ 9 điều sau để cuộc sống được hạnh phúc, thoải mái và nhẹ nhàng hơn!

1. Buông bỏ oán giận

Oán giận sẽ làm giảm nhân cách, làm giảm nhiệt huyết và tiêu diệt ý chí của con người. Đời người sẽ không phải lúc nào cũng thuận buồm xuôi gió, có bầu trời trong xanh, cũng sẽ có bầu trời u ám đầy mây, có thuận cảnh cũng có nghịch cảnh. Bất kể điều gì không hài lòng thì đều là một loại khảo nghiệm, thử thách, một cách tôi luyện. Oán giận không thể giải quyết được vấn đề, chỉ làm tăng thêm phiền não mà thôi. Thay vì oán giận chi bằng hãy thay đổi!

2. Buông bỏ quá khứ

Quá khứ đã trở thành lịch sử không thể thay đổi, chỉ có thể tiếp nhận. Những thứ tốt đẹp đã qua đi có thể hồi tưởng lại nhưng những điều bi thương thì nên nhanh chóng quên đi. Học được bình tĩnh tiếp nhận sự thật, thản nhiên đối mặt với những điều không may mắn, dùng cái nhìn tích cực để đối đãi với cuộc đời. Hễ có việc gì xảy ra, đều dùng suy nghĩ hướng đến chỗ tốt đẹp thì có lẽ quá khứ bất hạnh có thể đem lại cơ hội cho tương lai của bạn. Hãy buông bỏ quá khứ, nhìn về tương lai, đòn chào ngày mai tươi sáng!

3. Buông bỏ phiền não

Đời người, những việc không được như ý thường là chiếm phần lớn, phiền não mỗi ngày đều xuất hiện. Chúng ta nên làm gì? Hết thảy nên thuận theo tự nhiên, việc gì xảy ra cũng dùng sự bình tĩnh để đối đãi thì phiền não cũng sẽ tiêu tan. Kỳ thực, trong cuộc sống, những sự tình tốt hay xấu đều được quyết định bởi tâm thái của chúng ta. Nếu như bạn coi những điều đó là để tôi luyện bản thân thì bạn sẽ từ trong đó mà đề cao lên được. Nhưng nếu bạn cảm thấy đó là phiền não thì tự nhiên áp lực đè nén lên bạn sẽ tăng gấp đôi. Cho nên, những sự tình có khả năng giải quyết thì tận lực đi giải quyết, những sự tình nằm ngoài khả năng của bản thân, hãy để nó thuận theo tự nhiên!

4. Buông bỏ tự ngã

Phàm là những người luôn lấy mình làm trung tâm thì là người ích kỷ. Những điều họ muốn đều là vì bản thân họ, không bận tâm đến cảm nhận của những người khác. Họ luôn cảm thấy bản thân mình là đúng, không muốn nghe người khác góp ý. Hãy buông bỏ tự ngã, buông bỏ tư thái, đứng vào vị trí của người khác, hoán đổi suy nghĩ, bạn sẽ nhận thấy rằng tâm của bạn càng ngày càng lớn, con đường đời càng ngày càng rộng mở.

5, Buông bỏ nóng giận

Người xưa có câu: “Nổi giận là bản năng, kiểm soát nóng giận là bản lĩnh”. Con người ở vào lúc nóng giận sẽ không có lý trí, nói những lời làm tổn thương người khác, nhẹ thì làm tổn thương hòa khí hai bên, nặng thì sẽ mang đến điều bất hạnh. Khi bạn nóng giận, trước hết không nên nói, hãy hít một hơi thật sâu, làm giảm một chút cảm xúc nếu không thì hệ quả nó đem lại nhất định là không tốt. Một người có cảm xúc ổn định thì vẻ mặt thường sẽ ôn hòa khiến người khác dễ chịu giống như được một cơn gió mát thổi qua, giúp mọi người xích lại gần nhau hơn. Trái lại, một người động một chút là nổi giận thì sẽ giống như cơn giông tố, ai ai vừa gặp cũng đều trốn tránh.

6. Buông bỏ lười biếng

Người lười biếng thường có tâm ỷ lại và muốn an phận ở trạng thái hiện tại, không có ý chí tiến thủ, làm việc qua quýt, được chăng hay chớ, làm cho xong chuyện. Muốn có một tương lai tốt đẹp, thì phải cố gắng nỗ lực bản thân, dốc sức làm việc. Nên nhớ, siêng năng cần cù là điều cần thiết tất yếu của thành công.

7. Buông bỏ tiêu cực

Người có tư tưởng bi quan thì tinh thần sẽ sa sút, nhìn vấn đề sẽ luôn nhìn thấy mặt không tốt, nghĩ sự việc gì cũng nghĩ đến mặt không thành công, thường tự cảm thấy bản thân không bằng người khác. Người xưa có câu rằng, ông trời sinh ra ai thì người đó tất sẽ có hữu dụng. Mỗi người đều có ưu điểm nổi trội của riêng mình. Phát huy ưu điểm của bản thân, thực sự đặt tâm vào làm những việc mình có khả năng, sau một thời gian sẽ có thể thành công!

8. Buông bỏ đố kỵ, ghen ghét

Đố kỵ, ghen ghét là một loại độc dược có thể khiến con người đánh mất bản tâm của mình, thậm chí dồn con người đến chỗ chết. Chứng kiến người khác sống tốt thì liền nghĩ “xem họ sống tốt được đến lúc nào?”, nhìn thấy người khác xuất sắc thì ở đằng sau nói xấu, thậm chí âm thầm hãm hại. Đố kỵ sẽ gặm nhấm dần bản tính của một người khiến người đó trong đầu tràn ngập ác niệm, trong nội tâm không an định, người khác cũng thời khắc đề phòng, lánh xa. Kỳ thực, mỗi người đều có con đường của riêng mình, không cần phải ghen ghét đố kỵ, cũng không cần phải “ao ước thèm muốn” được như họ, cố gắng làm tốt bổn phận của mình thì những gì nên được có sẽ có.

9. Buông bỏ dục vọng, tham niệm

Con người thường sẽ có rất nhiều dục vọng, tham niệm. Tham của cải tiền tài, ham mê sắc dục, cái đẹp, ham hưởng thụ, thậm chí ngày ngay người ta còn mong muốn được nhận nhiều của cải phi nghĩa khiến đạo đức ngày càng tiêu vong. Người có nhiều tham niệm thì trong lòng sẽ bất an. Người xưa nói: “Tâm túc tắc vật thường hữu dư, tâm tham tắc vật thường bất túc.” Chỉ khi biết đủ, thì con người mới sống được hạnh phúc, mới cảm nhận được vẻ đẹp của vạn vật trong cuộc đời!

Sống trên đời, quý trọng hết thảy những gì vốn có, buông bỏ các loại tâm chấp trước, thì mỗi ngày đều sống được thoải mái và vui vẻ!

Đạo của người quân tử : Tiết chế sắc dục

« Cô gái nhà ai nhan sắc như ngọc… » (Hán Chung Ly).

Nhị bát giai nhân thể tự tô
Yêu gian trượng kiếm trảm phàm phu
Tuy nhiên bất kiến nhân đầu lạc
Ám lý giáo quân cốt tử khô.

Dịch nghĩa: Giai nhân 16 tuổi thân hình mềm mại, thanh kiếm đeo ở eo lưng trảm những kẻ phàm phu tục tử. Dù rằng không thấy đầu bị cắt lìa, nhưng xương tủy đã ngấm ngầm khô kiệt.

Đây là mấy câu trong bài thơ “Cảnh thế” (Cảnh tỉnh thế gian) của Lã Động Tân, một trong Bát Tiên trong lịch sử văn hóa Trung Hoa. Vì cớ gì mà mỹ sắc và dục vọng lại được coi là “tử quan” như vậy?

Đạo dưỡng sinh

Khổng Tử nói: “Vào thời trẻ, khí huyết chưa đủ, thì phải giới cấm sắc dục.”

Người phương Đông từ xưa đến nay đều chú trọng tiết dục, chuyện phòng the không thể quá độ quá nhiều, lại càng không thể lấy ra mà công khai đàm luận và tuyên giảng, ngoại trừ đạo lý nghỉ ngơi dưỡng sức (dưỡng tinh súc nhuệ). Cổ thư « Hoàng Đế Nội Kinh » viết rằng, người cổ đại sống theo quy luật âm dương, ăn uống và sinh hoạt có chừng mực, nên tâm trí và thân thể của họ hài hòa và sống lâu.

Người cổ đại sống theo quy luật âm dương, ăn uống và sinh hoạt có chừng mực, nên tâm trí và thân thể của họ hài hòa và sống lâu. (Ảnh : Ông Bành Tổ/Internet)

Quan niệm xuống dốc của xã hội hiện đại lại cổ súy phóng túng tình dục, coi nó như “cơm ăn, nước uống”, thậm chí là hàng hóa để trao đổi. Chuyện trai gái được đem lên bàn nhậu để tán gẫu và dương oai. Một số người uống rượu như uống nước, xem những hành vi bất lễ là chuyện bình thường, hành động loạn tính khi say rượu. Họ không biết cách bảo tồn năng lượng và sức sống. Họ truy cầu những phấn khích và thú vui nhất thời. Họ coi nhẹ quy luật tự nhiên của vũ trụ, không điều chỉnh lối sống, sinh hoạt hay ngủ nghỉ. Hệ quả là thân thể suy kiệt, nguyên khí tổn hao, thần trí mê muội.

Đạo dưỡng tâm

Mạnh Tử nói: “Để dưỡng tâm, không gì tốt hơn là giảm đi ham muốn.”

Một người dễ động lòng trước mỹ sắc, “tâm viên ý mã”, nội tâm khó có thể đạt trạng thái tĩnh lặng, tường hòa. Một khi thần hồn điên đảo thì hành vi dễ mất kiểm soát, bị nghiệp lực thao túng khiến phạm phải điều ác.

Tương truyền, có một vị tăng nhân trẻ tuổi hỏi Phật Thích Ca Mâu Ni rằng: “Những phụ nữ ngoài xã hội, chúng ta nên mang thái độ như thế nào để đối đãi với họ?”

Phật Thích Ca Mâu Ni đáp: “Tốt nhất là tránh họ, không nên nhìn họ; nếu không thể tránh họ, thì cần xem như không nhìn thấy họ, không nên nói chuyện với họ; nếu vẫn không thể không nói chuyện, thì khi nói chuyện với họ nhất định phải có tâm thuần khiết; nên nghĩ rằng mình đã xuất gia, giống như hoa sen mọc giữa đám bùn mà không bị ô uế; mà hoa sen thì cần thanh tĩnh không dơ bẩn. Sắc dục là ngọn nguồn tội ác nơi thế gian, người xuất gia cần sống với thân tâm thanh tịnh trong sạch. Gặp phụ nữ lớn tuổi thì coi như mẹ mình, gặp phụ nữ nhiều tuổi hơn thì coi như chị gái mình, gặp phụ nữ ít tuổi hơn thì coi như em gái mình mà đối đãi.”

Khi nói chuyện với họ nhất định phải có tâm thuần khiết; nên nghĩ rằng mình đã xuất gia, giống như hoa sen mọc giữa đám bùn mà không bị ô uế…

Với người tu Đạo, sắc dục chính là tử quan mà không ai không phải vượt qua. Phật Thích Ca Mâu Ni cũng dạy rằng:

“Tại nhân gian gây phiền não lớn nhất chính là lực sắc dục, điều đáng sợ nhất cũng chính là lực sắc dục… Nam nhân học Đạo mê muội bởi nữ nhân mỹ lệ; nữ nhân học Đạo say đắm nam tử anh tuấn; dâm dục chính là đóng kín trí tuệ người ta, khiến không dễ tiếp thu chân lý…  Hãy cẩn thận quản chế tâm của chính mình, không được để tâm phóng túng.”

Quan hệ vợ chồng

“Hậu Hán Thư – Tào Thúc Thê truyện” có ghi chép:“Đạo vợ chồng, giống như phối hợp âm dương, hiểu rõ ý thần linh, tin vào sự rộng lớn của trời đất, cũng như sự to lớn của đạo lý làm người”.

Con người có quy chuẩn đạo đức mà Thần ban cấp, cho nên mới không giống như cầm thú mà tùy tiện giao phối. Hôn nhân là điều cần thiết để duy trì xã hội nhân loại, cũng là lời hứa đối với thần linh, trời đất, cha mẹ, vợ chồng. Tập tục và lễ nghi trong hôn lễ phương Đông và phương Tây đều là thể hiện ý nghĩa thần thánh này. Nếu mục đích chủ yếu của sinh hoạt vợ chồng không vì sinh con đẻ cái sinh sôi đời sau, thì chính là đang tạo nghiệp và tổn hao phúc đức, cho nên cần cố gắng hết sức tiết chế.

“Anh hùng” chân chính phải vượt qua ải mỹ nhân

Có câu: “Kẻ thù lớn nhất của đời người là chính mình”. Đó là để nói, trận chiến ngoài sa trường cũng không sánh nổi với trận chiến từ trong tâm, nỗ lực chống lại cám dỗ từ sắc dục. Bậc anh hùng chân chính là người đại đức đại dũng, có thể vì lễ nghĩa mà kiềm tỏa dục tính, chứ quyết không phải kẻ hoang dâm vô độ lại lấy đó làm “bản lĩnh đàn ông”.

Liễu Hạ Huệ sống ở Lỗ quốc vào thời Xuân Thu (770-476 trước Công Nguyên). Một phụ nữ vô gia cư đã tìm nơi trú ẩn trong một đêm đông lạnh. Liễu Hạ Huệ lo ngại rằng cô ấy có thể chết vì lạnh, nên ông đã để cô ngồi trên đùi, quấn áo mình quanh người của cô và áp chặt cơ thể của cô vào mình. Họ đã ngồi như vậy suốt đêm và ông đã không làm bất kỳ điều gì không đứng đắn.

Nhờ điều này, ông được xem là một nam tử Hán chính trực, và có một câu tục ngữ về ông: Tọa hoài bất loạn (ngồi mà trong lòng vẫn không loạn).

Các cô nương thực ra trong lòng đều kính phục bậc quân tử có thể giữ vững bản thân. Hán Chung Ly, sư phụ của Lã Động Tân để lại cho hậu thế lời răn bất hủ:

“Tâm như cành cây khô hoàn toàn vô dục, thì quỷ Thần đều cùng kính phục.”

Khổng Tử dạy 9 điểm dễ dàng nhìn ra quân tử và tiểu nhân

Người quân tử lòng rộng rãi mà không kiêu, kẻ tiểu nhân kiêu căng nhưng tâm địa thì nhỏ hẹp. Người quân tử ung dung bình thản, kẻ tiểu nhân kiêu ngạo nhưng trong lòng không yên. (Ảnh minh họa/ĐKN chỉnh sửa)

Trong “Luận ngữ”, Khổng Tử viết rằng “đức hạnh” là sự khác biệt lớn nhất giữa người quân tử và kẻ tiểu nhân.

Từ xưa đến nay, trong giáo dục làm người thường dùng “quân tử” làm hình mẫu nhân vật để hướng đến. Vậy như thế nào để dễ dàng nhận ra quân tử và tiểu nhân? Khổng Tử dạy chúng ta nhìn vào 9 điểm dưới đây:

1. Trí tuệ

Người quân tử trước sau đều giữ vững mình, không lay động. Kẻ tiểu nhân luôn luôn ở trong suy tư lo nghĩ.

Người quân tử lòng dạ luôn quang minh chính đại, sáng sủa, rộng rãi, thần định, khí an. Kẻ tiểu nhân thì lúc nào cũng tính toán so đo, suy tính thiệt hơn cho nên thường xuyên “mặt mày ủ rũ”.

Người quân tử luôn khoan dung, không thù hận người khác, lạc quan tươi vui cho nên họ “ngẩng lên không xấu hổ với trời, cúi xuống không thẹn với đất”. Kẻ tiểu nhân trong lòng luôn có sự tình nào đó chất chứa, ấp ủ, luôn cảm thấy người khác không đúng, xã hội không đúng với mình, cảm thấy người khác hơn mình là không thể chịu được nên luôn toan tính.

2. Kết giao bạn bè

Người quân tử giúp người mà không so đo tính toán, kẻ tiểu nhân so đo tính toán mà không giúp đỡ người. Người quân tử hòa mình chứ không cùng người khác câu kết, móc ngoặc nhưng kẻ tiểu nhân lại câu kết với người khác mà không hòa mình cho dù bề ngoài thì tưởng như hòa mình với mọi người.

Làm như vậy là bởi vì, người quân tử khi kết giao với ai cũng dùng tấm lòng ngay thẳng chính trực, đối xử công bằng với tất cả mọi người.

Kẻ tiểu nhân lại muốn kết bè phái với những người có cùng tư tưởng mục đích với mình, gạt bỏ người đối lập, để làm những điều sai trái, hại người lợi mình.

3. Tiêu chuẩn

Người quân tử hiểu rõ nghĩa, kẻ tiểu nhân hiểu rõ lợi. Ý nói người quân tử coi trọng đạo nghĩa còn điều mà kẻ tiểu nhân xem trọng chính là lợi ích. Khi gặp một vấn đề hay một lựa chọn nào đó, người quân tử trước tiên sẻ dùng tiêu chuẩn “đạo nghĩa” để cân nhắc, cuối cùng mới lựa chọn.

Kẻ tiểu nhân gặp vấn đề, lựa chọn thì trước tiên nghĩ xem nó có lợi cho bản thân như thế nào.

4. Lời nói và hành vi

Người quân tử hòa mà không đồng, kẻ tiểu nhân đồng mà không hòa. Ý nói rằng, người quân tử có thể lấy “đạo nghĩa” mà bao dung hết thảy các ý kiến, xây dựng một bầu không khí hài hòa. Kẻ tiểu nhân thường có thói quen nói theo ý người khác, vào hùa và phụ h ọa theo nhưng trong lòng lại không nghĩ giống như lời nói.

Người quân tử có thể bao dung hết thảy những ý kiến bất đồng và cũng không giấu diếm quan điểm bất đồng của mình, chân thành đối xử với người khác. Nhưng kẻ tiểu nhân lại luôn giấu diếm suy nghĩ tử tưởng của mình, bằng mặt không bằng lòng.

5. Khí chất

Người quân tử rộng rãi mà không kiêu, kẻ tiểu nhân kiêu căng nhưng lại nhỏ hẹp. Người quân tử ung dung bình thản mà không kiêu ngạo, kẻ tiểu nhân kiêu ngạo nhưng trong lòng không yên. Hơn hai ngàn năm trước, Không Tử dạy rằng “chủ yếu nhìn khí chất” để phân biệt người.

Người quân tử trang trọng, tâm thái bình thản, “khí định thần nhàn”, không có cảm giác kiêu căng ngạo mạn. Kẻ tiểu nhân ngạo mạn, tự cao tự đại, luôn công kích người khác.

6. Chí hướng

Người quân tử luôn hướng lên, hướng xa còn kẻ tiểu nhân thì lại mỗi ngày sa xuống dưới. Cũng có giải thích rằng, người quân tử thuận theo Thiên lý, ngày càng cao minh còn kẻ tiểu nhân lại thuận theo dục vọng của bản thân nên ngày càng đi xuống.

Người xưa nói, làm người, chí phải đặt ở cao xa. Một người đặt chí hướng ở nơi cao xa thì được gọi là “thượng đạt”, còn đặt ở nơi thấp thì được gọi là “hạ đạt”. Hướng về phía trước ở đây là hướng thiện, không ngừng sửa sai lầm, theo đuổi đạo nghĩa. Hướng về phía dưới là không biết sửa sai, không biết tu thân dưỡng tính, ngày một sa sút.

7. Truy cầu

Điều mà người quân tử suy nghĩ và lo âu chính là “đức hạnh”, điều mà kẻ tiểu nhân đăm chiêu lo nghĩ chính là bổng lộc, lợi ích. Người quân tử luôn cân nhắc để không phạm pháp, vi phạm đạo đức, kẻ tiểu nhân làm mọi cách để giành được lợi ích cho bản thân.

Chính vì vậy, người quân tử trước sau cũng sẽ có kết cục tốt, còn kẻ tiểu nhân tuy được cái lợi trước mắt nhưng sẽ phải trả giá hơn điều nhận được.

8. Phẩm chất

Khổng Tử nói: “Người quân tử yêu cầu chính là bản thân, kẻ tiểu nhân yêu cầu chính là mọi người”. Tức là khi xảy ra vấn đề, xảy ra mâu thuẫn, người quân tử sẽ tự xét lại, nhìn lại bản thân xem có tội lỗi gì không, tìm kiếm sai sót ở bản thân mình từ đó sửa chữa và không ngừng tiến bộ.

Kẻ tiểu nhân thì ngược lại, luôn nhìn vào người khác, đổ lỗi trách cứ người khác mà không nhìn lại mình. Họ yêu cầu người khác rất cao nhưng lại không có yêu cầu gì cho bản thân và dần dần họ sẽ rơi rớt xuống phía dưới, không có tiến bộ.

9. Lựa chọn

Người quân tử cho dù ở vào bước đường cùng vẫn kiên trì nguyên tắc làm người, kẻ tiểu nhân gặp lợi ích liền làm xằng làm bậy. Dựa vào cách lựa chọn cũng có thể nhìn ra quân tử và ngụy quân tử. Càng là ở vào hoàn cảnh khó khăn cực điểm, càng có thể nhìn thấu được phẩm chất của một người.

Những điều đại kỵ người xưa dạy để tránh phạm sai lầm đáng tiếc trong cuộc đời.

Đối với người khác, tuyệt đối không được ngạo mạn, châm biếm, chế giễu họ, chớ cho rằng mình hơn người, rằng họ chưa trưởng thành, trí huệ không cao. (Ảnh minh họa/Sưu tầm)

Trong cuộc sống, đôi khi vì vô tình chúng ta đã làm những việc không nên mà phạm những sai lầm để phải hối tiếc cả đời.

Trải qua những kinh nghiệm này, người xưa đã để lại những lời dạy giúp người đời sau không phải hối tiếc vì những sai lầm không đáng có. Hãy cùng nhớ kỹ những điều dưới đây.

Đối nhân xử thế

Đối với người khác: Tuyệt đối không được ngạo mạn, châm biếm, chế giễu họ. Người xưa cho rằng, người luôn ngạo mạn, cho rằng mình hơn người là người chưa trưởng thành, trí huệ không cao.

Giữa bạn bè, điều tối kỵ là nghi ngờ vô căn cứ. Nghi ngờ vô căn cứ là điều khiến mọi người dễ dàng xa nhau. Bạn bè không có lòng tin tưởng tuyệt đối sẽ rất khó duy trì được mối quan hệ tốt đẹp.

Trong gia đình: Điều khuyết thiếu lớn là không có quy tắc, gia quy. Từ xưa đến nay, những gia tộc lớn, hiển vinh đều là những gia tộc có gia quy đúng đắn, rõ ràng. Con cháu trong gia tộc đều tuân theo gia quy một cách cẩn thận và kính trọng.

Đối với con cái: Tuyệt đối không dùng lời nói nhiếc móc, rỉa rói người già. Khổng Tử nói rằng, việc hiếu thảo khó khăn nhất của con cái đối với cha mẹ chính là việc giữ được nét mặt vui tươi. Cha mẹ nhìn con cái có nét mặt khó khăn, sao có thể vui được, huống chi phải nghe những lời nhiếc móc? Người già lại dễ tủi thân, động lòng, cho nên chỉ một lời nói, vô tình có thể khiến cha mẹ tổn thương và dẫn đến cái kết không hay.

Việc hiếu thảo khó khăn nhất của con cái đối với cha mẹ chính là luôn giữ được nét mặt vui tươi. (Ảnh: Internet)

 

Đại kỵ giữa vợ chồng là sự coi thường đối phương. Người xưa cho rằng giữa vợ chồng phải “tương kính như tân”, luôn tôn trọng lẫn nhau. Trong cuộc sống, hai người ở cùng nhau lâu ngày, sẽ coi nhẹ việc “tôn trọng” lẫn nhau, họ cho rằng điều đó là không cần thiết. Nhưng đây lại là điều đại kỵ mà người xưa khuyên mọi người không nên mắc phải.

Đối với cha mẹ: Không được quá cưng chiều con cái, đáp ứng mọi yêu cầu của con một cách vô điều kiện. Hãy cho con cái biết được rằng, mỗi một vật, mỗi một thứ mà cha mẹ cho con đều phải đổ mồ hôi mới có được để con biết quý trọng công sức của người khác. Thường xuyên cưng chiều con quá, trẻ sẽ cho rằng, những điều trẻ muốn là thứ đương nhiên cha mẹ phải đáp ứng.

Những đại kỵ trong nghề nghiệp

Đối với người làm quan: Điều đại ký tránh làm là lộng quyền

Đối với quan tòa: Tuyệt đối không được thiên vị

Đối với người làm kinh doanh: Điều tối kỵ là gian dối

Đối với người làm nghệ thuật: Điều đại ký là dung tục

Đối với thầy thuốc: Tham của cải là điều tối kỵ không nên để thân mắc phải

Đối với người dạy học: Qua loa, lấy lệ là đại kỵ

Đại kỵ trong làm việc chính là tùy tiện, bạ đâu làm đấy. Một người làm việc tùy tiện, không tuân thủ theo quy tắc thì sẽ rất khó để đạt được thành quả.

Đại kỵ đối với lỗi lầm chính là cố chấp, không buông bỏ được. Trong cuộc đời, ai cũng không tránh khỏi việc phảm phải sai lầm dù nhỏ hay lớn. Cứ mãi canh cánh bên lòng mà không bỏ được xuống chi bằng hãy cải sửa để lần sau tránh phạm phải?

Đại kỵ trong học tập chính là sự cẩu thả, khinh suất. Cẩu thả, khinh suất sẽ khiến con người khó đạt được sự thành công.

Cẩu thả, khinh suất sẽ khiến công việc không được hoàn thành thành tâm. (Ảnh qua scoopwhoop.com)

Những điều nên tránh trong hành vi

Trong ăn uống, điều tối kỵ một người cần ghi nhớ cả đời chính là sự vô độ, quá hạn độ. Một người ăn uống vô hạn độ không chỉ khiến bản thân bị ảnh hưởng xấu mà còn khiến cho dục vọng ăn uống ngày càng tăng, mất kiểm soát.

Trong lời nói, sự khoe khoang, thổi phồng là điều người xưa rất kỵ húy. Một người mà trong mỗi lời nói đều có sự thổi phồng, khoa trương sẽ khiến người khác mất lòng tin, lời nói không chân thật.

Trong sự nghiệp, điều đại tối kỵ chính là sự buông bỏ dễ dàng, vừa gặp khó liền buông bỏ ngay. Người như vậy sao có thể đạt được sự thành công?

Hãy nhớ, ta có lớn là nhờ cha mẹ bớt cơm, bớt áo. Đừng bao giờ ngạo mạn, châm biếm, hay từ chối họ. Đạo làm người tới từ lòng biết ơn. (Ảnh minh họa/khampha.vn)